‘’Ik wil in Afrika vrijwilligerswerk met dieren doen. Of met kinderen, maar het liefst met dieren. Baby dieren bedoel ik dan hè, vooral leeuwtjes en aapjes. Misschien ook wel een paar baby antilopen, maar die kun je toch minder goed knuffelen. Op TikTok zag ik iemand op de grond zitten, terwijl er allemaal schattige dieren over hem heen kropen. Echt te cute, dat wil ik ook!’’

Dit is een berichtje dat ik kreeg. Van iemand die heel enthousiast contact had gezocht om wat vragen te stellen over haar tussenjaar. Via via had ze mij gevonden. Natuurlijk wilde ik haar helpen om haar mooie dromen uit te laten komen. Dus om hierbij zo goed mogelijk advies te kunnen geven, vroeg ik wat ze precies in gedachten had voor haar tijd in Afrika. En toen kreeg ik dus bovenstaand antwoord…

Vrijwilligerswerk met dieren geeft je mooie foto’s

Ik snap het ook zeker wel. Baby dieren zijn super schattig en aaibaar. Ik vergelijk het vaak met puppy’s en kittens, daar kan ook bijna niemand vanaf blijven. En dan heb ik het nog niet eens over de likes die zulke foto’s kunnen opleveren op social media.

Baby leeuw aaien op schoot in Afrika
Hoe schattig is dit?!

Het grote verschil met leeuwtjes en aapjes is dat die in het wild thuishoren. Helaas zijn er inderdaad situaties dat allerlei weesdieren in een opvang terecht komen. Dat ze vanaf dat moment door mensen worden grootgebracht, is geen vrijbrief om ze als huisdier te behandelen. Een goede, ethische dierenopvang, heeft als doel om zoveel mogelijk dieren weer terug uit te zetten in het wild. Of ze nou zijn binnengekomen als jong weesdier, of als volwassen dier met ziektes of verwondingen, ze horen uiteindelijk weer terug te gaan naar de natuur. En dat kan alleen als ze op professionele en verantwoorde wijze verzorgd worden.

Wat betekent die professionele en verantwoorde verzorging dan precies?

Het verschilt wat per diersoort, maar over het algemeen kun je een ethische dierenopvang herkennen aan de volgende punten:

  • Dieren zitten in een verblijf waarin hun natuurlijke omgeving zo goed mogelijk wordt nagebootst.
  • Dieren krijgen voeding die ze in het wild ook zouden krijgen, of die er zo dicht mogelijk bij in de buurt komt. Nee, yoghurt drankjes zijn niet gezond voor wildlife!
  • Dieren zijn hier maar zo kort mogelijk en worden weer terug in de natuur uitgezet zodra ze daar klaar voor zijn.
  • Er worden hier geen kleintjes geboren, tenzij de organisatie onderdeel is van een officieel fokprogramma. In dat geval is de opvang gespecialiseerd in een beperkt aantal diersoorten (meestal zelfs maar één), en worden de jongen zodra ze zelfstandig zijn, in beschermde natuurgebieden uitgezet na een uitgebreid integratie- of verwildingsproces. Dit is sowieso niet met alle diersoorten mogelijk.
  • 99% van de ethische dierenopvangcentra zijn geregistreerd als stichting of non-profit organisatie en niet als commercieel bedrijf. Ook zijn ze aangesloten bij of erkend door overkoepelende organisaties.
  • De dieren, jong of volwassen, komen zo min mogelijk met mensen in aanraking.* Waar het mogelijk is, zien, horen en ruiken de dieren helemaal geen mensen. Knuffelen is dus echt NOT DONE en als vrijwilligers of toeristen dit tegen betaling wel mogen, weet je dat geld hier belangrijker is dan dierenwelzijn.
  • En om weer terug te komen bij het begin van dit verhaal, niet iedereen mag hier zomaar vanalles komen doen als vrijwilligerswerk. Ook als je een gerichte opleiding in dierverzorging doet of hebt gedaan, wil dat niet automatisch zeggen dat je alle kennis in huis hebt om meteen met alle verschillende dieren om te gaan. Het vaste team bestaat uit professionals en wordt alleen in specifieke taken ondersteund door vrijwilligers. Zonder deze vrijwilligers en/of hun financiële contributies, kan het project nog steeds op dezelfde duurzame manier blijven bestaan.

*Voor de meeste (mens)apen is het wel heel belangrijk dat jonge dieren veel vastgehouden en aangeraakt worden. Helaas lukt het niet altijd om een adoptiemoeder te vinden. In dat geval zullen mensen deze rol moeten vervullen. Dit hoort echter altijd door professionele en ervaren vakmensen gedaan te worden, die goed de verschillen weten tussen bijvoorbeeld apen en mensen lichaamstaal, en zich volledig toeleggen op het grootbrengen van die ene baby aap, zoals hun eigen moeder ook zou doen.

Vrijwilligerswerk met dieren in Afrika kan ook schadelijk zijn
We blijven allemaal leren. Ook ik heb vrijwilligerswerk gedaan op een plek waar onder twijfelachtige omstandigheden dieren met de hand werden grootgebracht. Dat was nog voor ik een bril ging dragen om de wereld beter te bekijken…

Vrijwilligerswerk in een dierentuin

Ik heb het de hele tijd over werken als vrijwilliger in een dierenopvang, maar natuurlijk zijn er ook dierentuinen waar je terecht kunt. Is dat wat je van plan bent, dan verwacht je waarschijnlijk niet om te mogen knuffelen met baby dieren. Dat zou zeker een prima optie zijn, als je maar goed in gedachten houdt dat dierentuinen in het buitenland (en zeker buiten de EU) vaak minder strenge regels hanteren dan in Nederland. Bovendien zijn in veel Afrikaanse landen de verschillen tussen een dierentuin en een dierenopvang niet helemaal helder. Dit loopt vaak in elkaar over.

Let goed op de punten die ik hierboven genoemd heb. Want je wilt alleen mooie ervaringen op doen bij een plek waar goed werk gedaan wordt, toch?

Vrijwilligerswerk met wildlife in Afrika
Er gaat niks boven het zien van dieren in het wild op safari, hoe schattig en aaibaar ze ook lijken.

Is vrijwilligerswerk met dieren in Afrika doen dan altijd slecht?

Wil je toch heel erg graag vrijwilligerswerk doen met dieren? Bedenk je dan eerst eens goed waarom je dat wil komen doen in Afrika. Ik weet zeker dat de kinderboerderij of het asiel bij jou in de buurt ook vrijwilligers kan gebruiken.

Als je goed hebt nagedacht en meerdere verantwoorde redenen hebt om wel naar Afrika te komen om vrijwilligerswerk met dieren te doen, dan ben je natuurlijk van harte welkom op dit fantastische continent. Maar sta goed stil bij de keuzes die je maakt. Helaas draait het niet bij ieder dierenproject om de dieren.

Je hebt nu een veel beter beeld van het soort projecten en organisaties die ethisch en verantwoord met dieren omgaan. Zij zullen jou als vrijwilliger nooit toestaan om met de dieren te komen knuffelen, ze de fles te geven of in bad te doen.

Maar ook al lijkt het nu misschien alsof je niks mag, je kunt hier alsnog een positieve impact maken tijdens vrijwilligerswerk met dieren in Afrika! Wil je weten hoe?

Maak dan gebruik van onze kennis en jarenlange ervaring, en volg de cursus

Meer impact en plezier tijdens je vrijwilligerswerk of stage in Afrika